بایگانی برچسب برای: مکاتب فلسفی

لیبرالیسم چیست؟

لیبرالیسم چیست؟ آیا آزادی فردی مهم‌تر از هر چیز دیگری است؟

تصور کن در جامعه‌ای زندگی می‌کنی که دولت برای بسیاری از تصمیم‌های شخصی تو تعیین تکلیف می‌کند. به تو می‌گوید چه عقیده‌ای داشته باشی، چه چیزی بخوانی، چگونه زندگی کنی و حتی درباره چه موضوعاتی حق پرسش نداری.

حالا جامعه‌ای دیگر را تصور کن که در آن هر فرد حق دارد عقیده خود را بیان کند، باورهایش را انتخاب کند، درباره زندگی‌اش تصمیم بگیرد و بدون ترس از مجازات، از قدرت انتقاد کند.

کدام جامعه را ترجیح می‌دهی؟

ادامه نوشته

پساساختارگرایی چیست؟

آیا حقیقت و معنا آن‌قدرها هم که فکر می‌کنیم قطعی نیستند؟

تصور کن کتابی را می‌خوانی و از نظر تو معنای آن کاملاً روشن است. نویسنده درباره عشق، آزادی یا عدالت حرف می‌زند و تو احساس می‌کنی پیام اصلی کتاب را فهمیده‌ای.

اما بعد، شخص دیگری همان کتاب را می‌خواند و برداشتی کاملاً متفاوت از آن دارد. حتی ممکن است برداشت او به‌اندازه برداشت تو منطقی و قابل دفاع باشد.

کدام‌یک از شما معنای واقعی کتاب را فهمیده است؟

آیا معنای یک متن فقط همان چیزی است که نویسنده قصد داشته بیان کند؟ آیا کلمات همیشه معنایی ثابت دارند؟ آیا می‌توان حقیقتی را پیدا کرد که مستقل از زبان، فرهنگ، تاریخ و قدرت باشد؟

این پرسش‌ها ما را به یکی از جریان‌های تأثیرگذار فلسفه معاصر می‌رسانند: پساساختارگرایی…

ادامه نوشته

ساختارگرایی چیست؟ 

آیا پشت تمام رفتارها و افکار ما ساختارهایی پنهان وجود دارد؟

تصور کن در حال تماشای یک فیلم هستی. شخصیت اصلی فیلم تصمیمی می‌گیرد که برای تو کاملاً غیرمنتظره است. شاید عاشق کسی می‌شود، شاید از خانواده‌اش فرار می‌کند، شاید علیه جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کند شورش می‌کند. معمولاً فکر می‌کنیم این تصمیم‌ها از شخصیت، احساسات و اراده فرد سرچشمه می‌گیرند.

اما اگر بخش بزرگی از آنچه انجام می‌دهیم، می‌گوییم و حتی تصور می‌کنیم، پیش از آنکه خودمان متوجه شویم، تحت تأثیر ساختارهایی پنهان شکل گرفته باشد چه؟

اگر زبان، فرهنگ، خانواده، جامعه و قواعدی که در آن بزرگ شده‌ایم، بیشتر از آنچه تصور می‌کنیم در شکل‌گیری هویت و رفتارمان نقش داشته باشند، چه؟

این پرسش‌ها ما را به یکی از جریان‌های مهم فلسفه و علوم انسانی در قرن بیستم می‌رسانند: ساختارگرایی.

ساختارگرایی به ما پیشنهاد می‌کند که برای فهم انسان و جهان اجتماعی، فقط به افراد و تصمیم‌های آشکارشان نگاه نکنیم؛ بلکه ساختارهای پنهانی را نیز بررسی کنیم که به رفتارها، افکار و تجربه‌های ما معنا می‌بخشند…

ادامه نوشته